Bijen‑Boomstam‑Imkeren
Natuurlijke bijenwoning, UNESCO‑erfgoed & rewilding honeybees
Boomstam‑imkeren is een eeuwenoude vorm van bijenzorg waarbij honingbijen leven in een uitgeholde boomstam — een natuurlijke nestholte die lijkt op wat ze van nature kiezen.
Deze traditie, afkomstig uit Polen, Wit‑Rusland en Rusland, is door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed. Sinds april 2026 staat er een boomstam‑bijenwoning op de Strackxhoeve in Veerle‑Laakdal, waar bezoekers dit bijzondere erfgoed van dichtbij kunnen ontdekken.
Wat is boomstam‑imkeren?
Boomstam‑imkeren is een vorm van bijenzorg waarbij honingbijen leven in een uitgeholde boomstam, een nestholte die hun natuurlijke leefomgeving zo goed mogelijk benadert. Het is een manier van werken die:
-
natuurlijk is
-
niet‑ingrijpend
-
ecologisch verantwoord
-
en gericht op herstel van biodiversiteit
In tegenstelling tot moderne bijenkasten, die ontworpen zijn voor inspectie en honingwinning, is een boomstam‑bijenwoning bedoeld als leefruimte, niet als productiesysteem.
Waarom boomstam‑imkeren?
Herstel van biodiversiteit
Bijen — zowel wilde bijen als honingbijen — staan onder druk door:
-
gebrek aan dracht (voedsel)
-
monocultuur
-
verlies van nestgelegenheid
-
verstoring van natuurlijke leefgebieden
Boomstam‑imkeren draagt bij aan herstel omdat:
-
het bijen laat leven op hun eigen ritme
-
het geen kunstmatige ingrepen vraagt
-
het bijen toelaat om natuurlijk gedrag te vertonen
-
het een stabiele, gezonde nestholte biedt
🐝 Natuurlijke selectie & weerbaarheid
onderzoeken wijzen erop dat honingbijen in sommige regio’s zelf resistent worden tegen varroa wanneer ze natuurlijker leven. Boomstam‑imkeren ondersteunt dit door:
-
geen behandelingen
-
geen verstoring
-
geen kunstmatige selectie
-
geen honingwinning
Hierdoor kunnen bijen hun eigen weerstand opbouwen, zoals in Afrika en Zuid‑Amerika al gebeurde.
Een leefomgeving die bijen écht past
Bijen kiezen in het wild bijna altijd voor:
-
holtes in bomen
-
dikke wanden
-
kleine ingangen
-
beschutte plekken
-
een volume van 30–60 liter
Een boomstam‑bijenwoning voldoet aan al deze voorwaarden.
Wat maakt boomstam‑imkeren anders dan moderne imkerij?
Boomstam‑imkeren:
geen inspecties
geen behandelingen
geen honingwinning
geen verstoring
bijen leven volledig op natuurlijk ritme
nestholte lijkt op wat ze zelf zouden kiezen
draagt bij aan ecologische veerkracht
Moderne imkerij:
gericht op beheer en productie
regelmatige inspecties
behandelingen tegen varroa
honingwinning
kunstmatige selectie
Beide systemen kunnen naast elkaar bestaan, maar boomstam‑imkeren is een natuurgerichte aanvulling, geen vervanging.
Wat is een bijenboom?
Een bijenboom is:
-
een boomstam van minstens 50 cm diameter
-
bij voorkeur Grove den, Douglas of Eik
-
uitgehold tot een nestholte
-
voorzien van een klein vlieggat
-
afgesloten met een houten deur
-
opgehangen in een boom of geplaatst op een rustige plek
Deze bomen worden gekozen omdat ze:
-
sterk zijn
-
goed isoleren
-
duurzaam zijn
-
een natuurlijke geur en structuur hebben die bijen aanspreekt
UNESCO‑erfgoed: waarom?
UNESCO erkent boomstam‑imkeren omdat het:
-
een levende traditie is
-
een oude relatie tussen mens en bij bewaart
-
een natuurlijke, niet‑ingrijpende manier van bijenzorg is
-
vakmanschap vereist (uithollen, schrapen, afsluiten, vormgeven)
-
bijdraagt aan ecologische veerkracht
-
een cultuur vertegenwoordigt die bijna verdwenen was
Het is dus zowel natuur als cultuur.
Deze traditie werd bijna vergeten, maar wordt opnieuw opgepikt door imkers, boswachters en ecologen.
Rewilding honeybees
Wereldwijd groeit de beweging om honingbijen opnieuw natuurlijke leefruimte te geven.
Boomstam‑bijenwoningen passen hierin omdat ze:
-
geen ingrepen vragen
-
geen honingwinning vereisen
-
bijen laten leven op hun eigen ritme
-
bijdragen aan genetische veerkracht
-
een habitat bieden die lijkt op hun oorspronkelijke omgeving
Hoe krijg je er een volkje in?
In natuurlijke bijenzorg laten we bijen zoveel mogelijk zelf bepalen waar ze willen wonen. Een zwerm die spontaan kiest, blijft de meest natuurlijke vorm. Soms kan een volk ook begeleid worden om een nieuwe plek te betrekken; beide manieren bestaan naast elkaar. Wat centraal staat, is dat de bijen daarna volledig hun eigen ritme volgen: geen inspecties, geen behandelingen, geen honingwinning en geen ingrepen. De woning is er voor de bijen, en zij bepalen hoe ze die bewonen.
Hoe wordt een boomstam‑bijenwoning gemaakt?
De stam wordt:
-
uitgehold met kettingzaag en handgereedschap(stel je voor vroeger was dit enkel met de hand, geen kettingzagen)
-
gladgeschraapt aan de binnenkant
-
voorzien van een klein vlieggat
-
afgesloten met een houten deur
-
soms voorzien van een teken of symbool van de maker
-
opgehangen of geplaatst op een rustige plek
Het is intensief, fysiek werk, maar ook meditatief en verbindend.
De boomstam op de Strackxhoeve
Sinds 22 april 2026 staat er een boomstam‑bijenwoning op de Strackxhoeve in Veerle‑Laakdal.
De stam is gemaakt tijdens een workshop boomimkeren en wordt volledig natuurlijk en onbeheerd gelaten.
Bezoekers kunnen de stam bekijken en meer leren over deze vorm van bijenzorg.
Veelgestelde vragen
Is dit echt oud?
Ja, deze traditie is meer dan 1.000 jaar oud.
Leven bijen hier echt het liefst in?
Ja. In het wild kiezen ze bijna altijd boomholtes.
Waarom geen ingrepen?
Omdat dit geen productiesysteem is, maar een natuurlijke leefruimte.
Wanneer komen er bijen in?
Dat beslist de natuur. Dat kan snel gaan, of pas na maanden of jaren.
Persoonlijke noot
Deze boomstam maakte ik eigenhandig tijdens een workshop boomimkeren, midden april 2026 in Ravels. Al jaren voelde ik een stille roep in mij: het verlangen om dichter bij de oorspronkelijke manier van imkeren te staan — relationeel, natuurlijk, en in verbinding met het wezen van de bij.
Die droom leefde al lang onder de oppervlakte, als een zachte stroom die ik niet altijd kon benoemen. Maar toen ik daar stond, met houtkrullen aan mijn voeten en het ritme van het uithollen in mijn handen, viel alles op zijn plaats.
Het voelde alsof een grote puzzel, die ik jarenlang stukje per stukje verzameld had, eindelijk één geheel werd. Door een boomstam uit te hollen, kreeg mijn hele bijenpad zingeving, richting en diepte. Alsof ik niet zomaar een nestholte maakte, maar een deur opende naar iets dat al lang op mij wachtte. Lees meer in mijn "zielschrift" blog
Contact:
Olga Reszczynski
Steun de bijenboom‑imkerij
Wie dit verhaal wil meedragen, kan dat doen via een vrije bijdrage. Je kiest zelf welk bedrag voor jou klopt.
Of gebruik de Qr-code
Locatie:
Strackxhoeve
Rode Laakstraat 13
Veerle‑Laakdal
Steun voor dit verhaal
De boomstam‑bijenwoning op de Strackxhoeve is geen project van productie of opbrengst, maar een gebaar van zorg, verbinding en vertrouwen. Het vraagt tijd, materiaal, verplaatsingen en toewijding om deze manier van imkeren te blijven dragen en verder te delen.
Als dit verhaal je raakt, mag je het altijd verder vertellen. Dat is al een vorm van steun: het verhaal laten reizen, zodat meer mensen kennismaken met natuurlijke bijenzorg en de zachte weg van de bij.
Wie graag concreet wil bijdragen, kan dat ook. In mijn SumUp‑winkel vind je een steuntakje voor de bijenboom‑imkerij, een vrije bijdrage die rechtstreeks helpt om deze manier van werken levend te houden — van nieuwe stammen tot educatie, van gereedschap tot tijd en ruimte om dit erfgoed verder te dragen.
Elke vorm van steun, groot of klein, gedeeld of gegeven, wordt met dankbaarheid ontvangen.
Samen houden we deze oude, zachte traditie in beweging.
Respectvol bezoek aan de boomstam‑bijenwoning
De boomstam‑bijenwoning staat op de Strackxhoeve, een plek waar natuur, landbouw en mensen samenleven. Het is een bijzondere plek die rust, aandacht en zorg vraagt — voor de bijen, voor de omgeving én voor de mensen die hier wonen of verblijven.
Bezoekers zijn welkom, maar onder enkele duidelijke voorwaarden, zodat de plek in haar zachtheid kan blijven bestaan.
Bezoek enkel op afgesproken momenten
De Strackxhoeve is een werkende hoeve met logees en veel activiteit achter de schermen. Daarom is vrij bezoek niet mogelijk.
Je kan de boomstam bekijken:
-
tijdens de openingsuren van de zomerbar (meestal op zaterdag)
-
of op afspraak, wanneer ik zelf aanwezig ben om je te ontvangen
Zo bewaren we rust, veiligheid en respect voor iedereen op de hoeve.
👉 Wil je graag komen kijken? Stuur me een bericht via: mail of whatsapp Dan spreken we een geschikt moment af.
Let op jonge aanplant
Rond de stam staan jonge boompjes, struiken en kruiden die nog moeten wortelen. Gebruik de paadjes en vermijd het betreden van de aanplantzones, zodat alles rustig kan groeien.
Respecteer de rust van bewoners en gasten
Op de hoeve logeren mensen die hier komen om te vertragen, te herstellen of te genieten van de stilte. Gelieve hen niet te storen en de rust van de plek te respecteren.
Stoor de bijen niet
Wanneer er een zwerm intrekt, leven de bijen volledig op hun eigen ritme.
Kom gerust kijken, maar:
-
raak de stam niet aan
-
klop er niet op
-
blijf op een rustige afstand
Bijen houden van vrede, beschutting en voorspelbaarheid.
Een plek van verbinding
De boomstam‑bijenwoning is geen attractie, maar een uitnodiging tot vertragen, kijken en luisteren.
Wie hier komt, maakt deel uit van een groter verhaal van natuurherstel, erfgoed en zorg voor het landschap.
Bronnen & inspiratie
Deze pagina is samengesteld op basis van eigen ervaring, UNESCO‑documentatie en inzichten uit het werk van Bas Strijker (Bijodivers), die met zijn kennis en visie rond natuurlijk bijenbeheer en boomstam‑imkeren een waardevolle inspiratiebron vormde.
Daarnaast werd geput uit internationale bronnen rond tree beekeeping en rewilding honeybees.
Lees een artikel in buurtnieuws: Droom van natuurimker Olga uit Laakdal komt uit: boomstambijenwoning op de Strackxhoeve - Buurtnieuws
Update: een zwerm kiest de boomstam — 4 mei 2026
Maandag 4 mei werd een dag die ik nooit meer vergeet.
Een dag waarop alles samenkwam: toeval, timing, hulp, vertrouwen — en vooral de bijen zelf.
Ik kreeg een oproep van een zwerm, niet ver van mijn huis. De auto had ik niet, dus het werd een avontuur met de bakfiets, volgeladen met materiaal. Net daarvoor was een vriend langsgekomen om honing te halen — iemand die zelf ook wil beginnen met bijen houden. Ik belde hem terug: “Wil je mee?” En ja, hij kwam.
Iets later, maar precies op tijd.
De vangst
Daar aangekomen moesten we even zoeken.
De zwerm hing hoog, maar er was een ladder.
Mijn zwermvangbak stond klaar — en net op tijd, want er kwam al een andere imker aangelopen, zichtbaar teleurgesteld dat ik er al was.
We vingen de zwerm rustig, zorgvuldig, met aandacht. En toen begon het echte werk.
Naar de boomstam
Met de bakfiets reden we naar de Strackxhoeve.
Onderweg namen we een tafel mee en een laken — want het vlieggat van de boomstam zit hoog, en ik wilde de bijen een zachte, duidelijke weg naar binnen geven.
We spreidden het laken uit, zetten de tafel klaar, en toen kwam het moment: het uitstorten van de bijen.
Het waren er meer dan we dachten.
Een grote zwerm, warm en levend.
Het inlopen — een oeroud ritueel
Al snel gingen de eerste bijen nieuwsgierig naar binnen kijken.
Ik kan me voorstellen dat het vreemd voor hen was: geen kunstraat, geen kaders, geen rechte hoeken.
Maar een holte.
Een boom.
Een plek die hun ziel herkent, zelfs als hun lichaam het niet meer gewend is.
We zagen de koningin onderweg — dat moment waarop je twijfelt, zoekt, kijkt, vergelijkt… En dan ineens zie je haar: sierlijk, langer, anders. Onmiskenbaar.
Ze kroop naar binnen. En toen wist ik: ze gaan blijven.
Het duurde even.
Ze hingen massaal aan de buitenkant, het werd kouder, ze twijfelden misschien.
Maar uiteindelijk kozen ze. Ze gingen naar binnen. Eén voor één. Tot het hele volk in de stam zat.
Een week later
Nu, een goede week na het inlopen, leeft het volk zichtbaar in de stam.
Een deel van de raten die ik had opgehangen is afgevallen — het gewicht van de zwerm was te groot.
Maar de bijen hebben het opgelost zoals bijen dat doen: ze zijn zelf begonnen met bouwen.
Prachtige, maagdelijk witte natuurbouw. Precies in de richting die ik had gehoopt.
Hoe het voelt
Als ik mijn oor tegen de stam leg, hoor ik het zachte gezoem. Een diepe hum, een oerklank — bijna als AUM.
Het is alsof de stam ademt.
Buiten vliegen ze af en aan.
De stam staat nog in zijn schors, omringd door een veld vol paarse phacelia.
Het lijkt alsof de hemel even is neergedaald.
Binnen zitten ze in een compacte tros, hoog in de holte.
Ze klinken gezond. Ze voelen aanwezig. Ze zijn thuis.
En ik… Ik voel opluchting. Bevestiging. Vreugde.
Een droom die ik al sinds mijn jeugd draag, zonder te weten hoe sterk hij nog was.
Nu is hij echt. Waar. Levend.
Een beweging die groeit
Sinds mijn boomstam op de Strackxhoeve staat, merk ik dat er iets beweegt in de streek.
Mensen komen kijken. Stellen vragen.
Worden nieuwsgierig naar deze oude manier van bijenzorg.
En nu staat er, net over de provinciegrens in Averbode, óók een boomstam.
Het erfgoed reist. Het verhaal groeit. De bijen wijzen de weg.
Ken jij een boomstam‑bijenwoning?
Omdat ik merk dat deze traditie opnieuw begint te leven, wil ik graag onderzoeken hoeveel boomstammen er al bestaan — bewoond of onbewoond.
Daarom mijn vraag:
Weet jij ergens een bijenboomstam staan? Of heb je er zelf één?
Laat het me gerust weten. Ik overweeg om een kleine, niet‑publieke database te maken, zodat we dit erfgoed kunnen samenbrengen en bewaren. Misschien wordt het later een kaart, misschien blijft het iets kleins — ik ben nog aan het zoeken hoe dit vorm mag krijgen.
Maar wie een stam heeft, mag zich zeker bekendmaken. stuur me een mail
Reactie plaatsen
Reacties