Boomstam‑imkeren is een eeuwenoude vorm van bijenzorg waarbij honingbijen leven in een uitgeholde boomstam — een natuurlijke nestholte die lijkt op wat ze van nature kiezen.

Deze traditie, afkomstig uit Polen, Wit‑Rusland en Rusland, is door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed. Sinds april 2026 staat er een boomstam‑bijenwoning op de Strackxhoeve in Veerle‑Laakdal, waar bezoekers dit bijzondere erfgoed van dichtbij kunnen ontdekken.

Wat is boomstam‑imkeren?

Boomstam‑imkeren is een vorm van bijenzorg waarbij honingbijen leven in een uitgeholde boomstam, een nestholte die hun natuurlijke leefomgeving zo goed mogelijk benadert. Het is een manier van werken die:

• natuurlijk is

• niet‑ingrijpend

• ecologisch verantwoord

• en gericht op herstel van biodiversiteit

In tegenstelling tot moderne bijenkasten, die ontworpen zijn voor inspectie en honingwinning, is een boomstam‑bijenwoning bedoeld als leefruimte, niet als productiesysteem.

Waarom boomstam‑imkeren?

Herstel van biodiversiteit

Bijen — zowel wilde bijen als honingbijen — staan onder druk door:

• gebrek aan dracht (voedsel)

• monocultuur

• verlies van nestgelegenheid

• verstoring van natuurlijke leefgebieden

Boomstam‑imkeren draagt bij aan herstel omdat:

• het bijen laat leven op hun eigen ritme

• het geen kunstmatige ingrepen vraagt

• het bijen toelaat om natuurlijk gedrag te vertonen

• het een stabiele, gezonde nestholte biedt

🐝 Natuurlijke selectie & weerbaarheid

onderzoeken wijzen erop dat honingbijen in sommige regio’s zelf resistent worden tegen varroa wanneer ze natuurlijker leven. Boomstam‑imkeren ondersteunt dit door:

• geen behandelingen

• geen verstoring

• geen kunstmatige selectie

• geen honingwinning

Hierdoor kunnen bijen hun eigen weerstand opbouwen, zoals in Afrika en Zuid‑Amerika al gebeurde.

Een leefomgeving die bijen écht past

Bijen kiezen in het wild bijna altijd voor:

• holtes in bomen

• dikke wanden

• kleine ingangen

• beschutte plekken

• een volume van 30–60 liter

Een boomstam‑bijenwoning voldoet aan al deze voorwaarden.

Wat maakt boomstam‑imkeren anders dan moderne imkerij?

Boomstam‑imkeren:

geen inspecties

geen behandelingen

geen honingwinning

geen verstoring

bijen leven volledig op natuurlijk ritme

nestholte lijkt op wat ze zelf zouden kiezen

draagt bij aan ecologische veerkracht

Moderne imkerij:

gericht op beheer en productie

regelmatige inspecties

behandelingen tegen varroa

honingwinning

kunstmatige selectie

Beide systemen kunnen naast elkaar bestaan, maar boomstam‑imkeren is een natuurgerichte aanvulling, geen vervanging.

Wat is een bijenboom? 

Een bijenboom is:

• een boomstam van minstens 80 cm diameter

• bij voorkeur Grove den, Douglas of Eik

• uitgehold tot een nestholte

• voorzien van een klein vlieggat

• afgesloten met een houten deur

• opgehangen in een boom of geplaatst op een rustige plek

Deze bomen worden gekozen omdat ze:

• sterk zijn

• goed isoleren

• duurzaam zijn

• een natuurlijke geur en structuur hebben die bijen aanspreekt

UNESCO‑erfgoed: waarom?

UNESCO erkent boomstam‑imkeren omdat het:

• een levende traditie is

• een oude relatie tussen mens en bij bewaart

• een natuurlijke, niet‑ingrijpende manier van bijenzorg is

• vakmanschap vereist (uithollen, schrapen, afsluiten, vormgeven)

• bijdraagt aan ecologische veerkracht

• een cultuur vertegenwoordigt die bijna verdwenen was

Het is dus zowel natuur als cultuur.

Deze traditie werd bijna vergeten, maar wordt opnieuw opgepikt door imkers, boswachters en ecologen.

Rewilding honeybees

Wereldwijd groeit de beweging om honingbijen opnieuw natuurlijke leefruimte te geven.

Boomstam‑bijenwoningen passen hierin omdat ze:

• geen ingrepen vragen

• geen honingwinning vereisen

• bijen laten leven op hun eigen ritme

• bijdragen aan genetische veerkracht

• een habitat bieden die lijkt op hun oorspronkelijke omgeving

De boomstam op de Strackxhoeve

Sinds 22 april 2026 staat er een boomstam‑bijenwoning op de Strackxhoeve in Veerle‑Laakdal.

De stam is gemaakt tijdens een workshop boomimkeren en wordt volledig natuurlijk en onbeheerd gelaten.

Bezoekers kunnen de stam bekijken en meer leren over deze vorm van bijenzorg.

Veelgestelde vragen

Is dit echt oud?

Ja, deze traditie is meer dan 1.000 jaar oud.

Leven bijen hier echt het liefst in?

Ja. In het wild kiezen ze bijna altijd boomholtes.

Waarom geen ingrepen?

Omdat dit geen productiesysteem is, maar een natuurlijke leefruimte.

Wanneer komen er bijen in?

Dat beslist de natuur. Dat kan snel gaan, of pas na maanden of jaren.

Steun voor dit verhaal

De boomstam‑bijenwoning op de Strackxhoeve is geen project van productie of opbrengst, maar een gebaar van zorg, verbinding en vertrouwen. Het vraagt tijd, materiaal, verplaatsingen en toewijding om deze manier van imkeren te blijven dragen en verder te delen.

Als dit verhaal je raakt, mag je het altijd verder vertellen. Dat is al een vorm van steun: het verhaal laten reizen, zodat meer mensen kennismaken met natuurlijke bijenzorg en de zachte weg van de bij.

Wie graag concreet wil bijdragen, kan dat ook. In mijn SumUp‑winkel vind je een steuntakje voor de bijenboom‑imkerij, een vrije bijdrage die rechtstreeks helpt om deze manier van werken levend te houden — van nieuwe stammen tot educatie, van gereedschap tot tijd en ruimte om dit erfgoed verder te dragen.

Elke vorm van steun, groot of klein, gedeeld of gegeven, wordt met dankbaarheid ontvangen.

Samen houden we deze oude, zachte traditie in beweging.