Aziatische hoornaar uit winterslaap

Gepubliceerd op 21 februari 2026 om 10:48

Een zachte oproep van mij als imker die het van dichtbij ziet

Wanneer de winter langzaam oplost en de eerste zachte dagen zich aandienen, komt er in onze omgeving iets in beweging dat je alleen ziet als je er aandacht voor hebt. De koninginnen van de Aziatische hoornaar ontwaken uit hun winterslaap. Ze kruipen tevoorschijn uit hun schuilplaatsen — onder schors, in holtes, in de beschutting van oude bomen, hoekjes en kieren — en gaan op zoek naar een plek om een nieuw nest te bouwen.

 

Voor mij als imker is dit elk jaar opnieuw een beladen moment. Ik zie van dichtbij hoe zwaar onze bijen het te verduren krijgen zodra de Aziatische hoornaar actief wordt. Je kan er nooit vroeg genoeg bij zijn. Het verliezen van meerder bijenvolken  voelt niet echt aangenaam. Het blijven levende wezens.

Maar het zijn niet alleen de honingbijen die lijden. Wie goed kijkt, ziet hoe ook hommels, vlinders en andere nuttige insecten worden weggevangen. De impact op onze biodiversiteit is groot, veel groter dan de meeste mensen vermoeden. Geen bestuivers  zal leiden tot minder gewassen, mindere oogst.

Waarom voorjaarsvallen zo belangrijk zijn

Precies in deze korte periode — ergens tussen eind februari en maart/april — kunnen we in Laakdal een verschil maken.

Met voorjaarsvallen kunnen we de koninginnen van de Aziatische hoornaar onderscheppen vóór ze een nieuw nest stichten. Eén gevangen koningin betekent één kolonie minder, en dat scheelt duizenden insecten die anders verloren zouden gaan.

Vorig jaar bood de gemeente Laakdal de mogelijkheid om gratis een selectieve val op te halen. Wie toen een val mee naar huis nam, mag die nu opnieuw activeren. Of er dit jaar opnieuw vallen beschikbaar zijn, is op dit moment niet duidelijk, maar wie er al eentje heeft, kan meteen aan de slag.

Het is belangrijk dat de val selectief is: de opening moet klein genoeg zijn zodat onze inheemse Europese hoornaar niet gevangen wordt. Met de juiste afmetingen kan enkel de Aziatische hoornaarkoningin binnen. Zo beschermen we wat hier thuishoort, terwijl we ingrijpen op wat onze ecosystemen bedreigt.

Een kleine handeling met grote gevolgen

Hang de val op een rustige plek in de tuin, aan een bosrand of in de buurt van plaatsen waar vorig jaar nesten zijn gevonden. Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het vraagt alleen aandacht, zorg en een beetje tijd — precies de kwaliteiten die onze natuur zo vaak van ons vraagt.

 

Zie je een Aziatische hoornaar of vermoed je een nest? Meld het dan via Vespa-Watch, zodat de bestrijding veilig en gecoördineerd kan verlopen.

Met kleine, bewuste handelingen kunnen we samen veel betekenen voor de bijen, de hommels, de vlinders en al het andere dat onze leefomgeving kleur geeft. Succes!

Wat kan je als lokmiddel gebruiken in een voorjaarsval?

Voor voorjaarsvallen (dus specifiek gericht op het vangen van koninginnen van de Aziatische hoornaar in het vroege voorjaar) wordt in Vlaanderen aangeraden om een zoet, maar niet té sterk geurende vloeistof te gebruiken. Het doel is om de Aziatische hoornaarkoningin aan te trekken, zonder onnodig veel andere insecten te lokken.

De meest gebruikte en aanbevolen mengsels zijn:

1. Een mengsel van bier, witte wijn en siroop

Dit is het klassieke lokmiddel dat door veel imkers en Vespa-Watch wordt gebruikt.

  • 1 deel blond bier

  • 1 deel witte wijn

  • 1 deel suikerwater of vlierbloesemsiroop

De geur trekt Aziatische hoornaars aan, maar is minder aantrekkelijk voor honingbijen.

2. Bier met een beetje suiker

Een eenvoudiger alternatief:

  • Blond bier

  • Een scheutje suiker of siroop

Ook dit werkt goed en blijft relatief selectief.

3. Commerciële lokstoffen

Er bestaan kant-en-klare lokmiddelen die specifiek ontwikkeld zijn voor Aziatische hoornaars. Voordeel: ze zijn selectiever en blijven langer actief. Nadeel: ze zijn duurder en niet altijd overal verkrijgbaar.

 

 Belangrijke nuance

Voorjaarsvallen zijn bedoeld om koninginnen te vangen, niet om grote aantallen werksters aan te trekken. Daarom is het lokmiddel:

  • minder sterk geurend dan zomer- of herfstlokken

  • meer gericht op gisting en zoetigheid dan op eiwitten

Eiwitrijke lokstoffen (zoals vlees of vis) worden pas later in het seizoen gebruikt, maar zijn niet geschikt voor voorjaarsvallen.

 

Kleine tip uit de praktijk

Ververs het lokmiddel regelmatig — om de 7 à 10 dagen — zodat het fris blijft en geen bijen aantrekt die op zoek zijn naar water.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.